Stichting Kunstbus Groningen

Dit artikel is 11-08-2020 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Wildervanck

Wildervanck (nu Wildervank) is een veenkolonie uit de 17e eeuw. Het is een lintdorp in de Nederlandse provincie Groningen in noordoost-zuidwestelijke richting. Het aantal inwoners per 1 januari 2019 was 5.485 (bron: CBS). Tegenwoordig valt het dorp onder de gemeente Veendam.
De as wordt gevormd door twee evenwijdiglopende kanalen: het Ooster- en het Westerdiep. Wildervank is een van de weinige veenkoloniën waar dit dubbele kanalenstelsel behouden is gebleven.

Het buitengebied en het bebouwde lint langs het Stadskanaal van de voormalige gemeente Wildervack hoort nu tot de gemeente Stadskanaal. De bebouwing van Wildervank en die van Veendam lopen in elkaar over.
Het dorp dankt zijn naam aan Adriaen Geerts Paep (1605-1661), een vervener, zaakwaarnemer en grootgrondbezitter die omstreeks 1649 de naam Wildervanck had aangenomen.

Grietien en de slang
Op 16 juni 1647 verkochten de kerkvoogden van Zuidbroek de venen waar later Veendam en Wildervank gebouwd werden, aan Adriaan Geerts Paap en zijn echtgenote Grietien Adrians. Grietien hield van de natuur en zij liep vaak over de eenzame hondepaadjes in de heide. soms gaf zij zich helemaal over aan de natuur en deed een middagdutje op een mooi plekje. Eens terwijl zij sliep, kronkelde zich een slang om haar arm. Zij werd verschrikt wakker en in haar angst deed zij God een belofte: als zij ongedeerd bleef, zou zij een kerk bouwen. Zij heeft woord gehouden en te Wildervank een kerk gebouwd.
De Nederlands-hervormde Margaretha Hardenbergkerk, genoemd naar de echtgenote van de naamgever van het dorp Adriaan Geerts Wildervank, werd in 1687 gebouwd en ingrijpend verbouwd in 1777. Hier is tevens het graf van het echtpaar Wildervanck te vinden in een eigen grafkelder naast de kansel. In de kerk staat het eerste en grootste orgel van de Veendammer orgelbouwer Roelf Meijer (1867).

De Lutherse kerk van Wildervank stamt uit 1700 met een uitbreiding uit 1760. De toren en de witte bepleistering werden in 1911 toegevoegd. Door ingrijpende verbouwingen van het exterieur in 1928 en het interieur omstreeks 1970 is het karakter van het kerkgebouw sterk veranderd. In 2017 werd een onderzoek aangekondigd naar mogelijke restauratie en herbestemming van de kerk.

Langs het Oosterdiep staat een aantal herenhuizen uit de negentiende eeuw.
In de negentiende eeuw beleefde Wildervanck een bloeiperiode. Daarin speelde de veenkoloniale scheepvaart een belangrijke rol. Tevens vestigden zich aan het eind van de negentiende eeuw enige industrieën, bijvoorbeeld strokarton- en aardappelmeelfabrieken.

De gereformeerde kerk van Wildervank, ontworpen door architect Tjeerd Kuipers, stamt uit 1911 en heeft een tweeklaviers orgel van de Duitse orgelbouwersfirma E.F. Walcker & Cie (1913).


Pageviews vandaag: 4.