Stichting Kunstbus Groningen

Dit artikel is 26-06-2020 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Termunten

Wierdedorp in de gemeente Delfzijl ten oosten van de monding van het Termunterzijldiep, waaraan Termunterzijl ligt. Het telde 340 inwoners in 2019. Eertijds was het een belangrijke handelsplaats aan het riviertje de Munte.

Tot de gemeentelijke herindeling in 1990 behoorde Termunten tot de gelijknamige gemeente met dorpen, gehuchten en buurtschappen als Woldendorp (waar het gemeentehuis stond), Baamsum, Binnen A (deels), Borgsweer, Dallingeweer, Fiemel, De Heemen, Lalleweer, Lesterhuis, (Punt van) Reide, Termunterzijl, De Vennen, Wagenborgen, Wartum, Wartumerklap en Zomerdijk (gedeeltelijk).

TEn zuiden van Termunten stond de cisterziƫnzer abdij Ad sanctum Benedictum, ook Grijzemonnikenklooster genoemd. In 1299 door de monnieken va de abdij Menterwolde (Nieuwolda) betrokken. Ook hier bleef de abdij echter last houden van overstromingen. Het bezat 8304 grazen en deimten, grond in Oost-Friesland en een stadhuis in de St. Jansstraat te Groningen. De abt was de schepper van het Termunter Zijlvest. het klooster werd verlaten in 1570 en het grondbezit werd verenigd met dat van Aduard. Na de reductie werd het kloostercomplex afgebroken. De stenen werden gebruikt voor dijk- en wegversterking en voor de kerk van Noordbroek. Thans staaat op deze plaats een boerderij met de naam Grijzemonnikenklooster.

De hervormde kerk heeft een gecompliceerde bouwgeschiedenis. In de 12de eeuw is een eenbeulige tufstenen kerk met een dwarspand en een halfronde absis gebouwd. Rond 1250 is het tufstenen schip door een driebeukige bakstenen vervangen; voor de absis kwam een ruim, rechtgesloten koor in de plaats. Het dwarspand bleef gehandhaaft, tot het omstreeks 1700 zijn korte armen verloor. In de 17de eeuw is het hele schip afgebroken. Wat nu resteert is het verkleinde dwarspand en het rijk uitgevoerde koor, zowel binnen als buietn een hoogst belangrijk voorbeeld van romanogotiek in Groningen. De korte toren, die een dakruiter vervangt, dateert van de resgtauratie ddie in 1945-1950 na zware oorlogsschade werd uitgevoerd. De waardevolle inventaris ging in 1945 geheel verloren; van belang zijn slechts een zandstenen doopvont, in een akker gevonden en mogelijk afkomstig uit de kerk van Heveskes, en enige zandstenen grafdeksels.

Aan het einde van de Middeleeuwen in Mentema, to der Munten = hoek van de Munte.

Schimpnamen voor de bewoners: Koudaiven, Katten en Panheerns.


Pageviews vandaag: 3.