kunstbusgroningen

Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 19-12-2021 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Rieks de Haas

Theodoricus (Rieks) de Haas (Groningen 1902 - Groningen 1976) was een Nederlands voetballer. Speler van Be Quick, dat in 1920 het landskampioenschap behaalde. Hij maakte drie jaar later zijn debuut in het Nederlands elftal en werd daarna nog drie keer verkozen. Eenmaal was hij schutter voor Oranje, in de thuiswedstrijd tegen Duitsland (1925). Hij verspeelde zijn als voetballer opgebouwde sympathie echter in WOII toen hij de kant van de Duitse bezetter koos.

In het seizoen 1925/1926 kende zijn scoringsdrift geen grenzen. Aan het einde van het seizoen stonden er bijna 70 goals op de teller gerekend over alle officiële wedstrijden. Achter zijn naam prijkt nog altijd een recordaantal goals op het hoogste Nederlandse niveau: 56 doelpunten in 26 wedstrijden, een gemiddelde van 2,15.

De Haas trok later in de zaak van zijn vader, die in Groningen een verwarmingsmontagebedrijf had.

Hij verspeelde zijn als voetballer opgebouwde sympathie in WOII toen hij de kant van de Duitse bezetter koos. Na de oorlog werd hij tot jarenlange celstraf veroordeeld.

Ruim voor de Tweede Wereldoorlog meldde De Haas zich reeds aan bij de NSB. In de oorlog had hij onder grote druk van Robert Lehnhoff op 14 februari 1945 op de Vismarkt verzetsman Johan Helmig aan moeten wijzen aan de SD. Helmig is hierop op 8 april 1945 doodgeschoten in de boshut te Anloo. Na de oorlog kreeg De Haas na beroep twaalf jaar gevangenisstraf opgelegd, nadat de doodstraf was geëist en aanvankelijk een straf van 18 jaar was opgelegd. Door Be Quick en de KNVB werd hij voor het leven geroyeerd.

Tijdens de procedure kwamen enige van zijn oude ploeggenoten voor hem op. Zo getuigde de toenmalige voorzitter van Be Quick Evert Jan Bulder dat De Haas hem en anderen juist voor veel moeilijkheden had weten te bewaren door zijn goede contacten op het Scholtenhuis. Mensen die reeds naar Duitsland waren getransporteerd hadden door de inspanningen van De Haas weer terug kunnen keren. Het bijzonder gerechtshof vond goede contacten op het Scholtenhuis echter op zichzelf genomen reeds een zware straf waard.

Bij de aanvankelijk opgelegde doodstraf dient te worden bedacht dat De Haas tot degenen behoorde die reeds onmiddellijk na de oorlog met de bijzondere strafrechtspleging te maken kregen. De strafeisen waren voor de eerste lichting veelal zeer veel hoger dan voor degenen die pas later voor de bijzondere gerechtshoven dienden te verschijnen.

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.