Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 10-01-2022 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Petrus Hofstede de Groot

Petrus Hofstede de Groot (Leer 1802 - Groningenn1886) was een Nederlandse theoloog.

Hofstede de Groot werd geboren te Oost-Friesland. Zijn ouders waren Cornelius Petrus de Groot en Anna Gertruida Hofstede. Petrus was de eerste die de familienaam Hofstede de Groot voerde. Zijn Oranjegezinde ouders waren naar Leer vertrokken bij de start van de Bataafse Republiek. In 1813 kwamen zij weer terug in Groningen.

Na zijn opleiding aan het gymnasium schreef hij zich in 1819 in aan de Rijksuniversiteit Groningen, waar hij drie jaar letteren studeerde. Daarna schakelde hij over op de studie theologie. Eind 1826 promoveerde hij met Disputatio Clemente Alexandrina, philosopho Christiano.

Op 10 december 1826 deed hij intrede als predikant in Hervormde gemeente te Ulrum. Tijdens zijn predikantschap in Ulrum trouwde hij met Gertruida Agneta van Herwerden (1809-1859), een zus van zijn vriend C.H. van Herwerden. Zijn opvolger in Ulrum was Hendrik de Cock, een van de leidende figuren van de kerkelijke afscheidingsbeweging, de Afscheiding. Op 6 mei 1829 werd hij hoogleraar aan de universiteit te Groningen, waar hij op 8 oktober 1872 afscheid nam. In 1847 werd hij benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

Schoolopziener (1833-1861).
Hofstede de Groot is naast zijn werk als hoogleraar zeer actief geweest in het maatschappelijk leven, zowel in de stad Groningen als daarbuiten. Zo was hij inspecteur van het onderwijs en was betrokken bij de armenzorg.
Dat Hofstede de Groot belang aan een christelijke opvoeding hechtte, blijkt ook uit zijn schoolopzienerschap. Hij was voorstander van openbaar onderwijs met een algemeen christelijk karakter. Bij de opening van een nieuwe school in Winsum in 1860 zei hij onder andere: 'Stelt Jezus voor als den volmaakt heiligen mensch (...). Geeft onderricht in de bijbelse geschiedenis.' Aangezien dit in strijd was met de Wet op het Lager Onderwijs van 1857, die neutraliteit voorschreef, kwam Hofstede de Groot in conflict met de minister, wat uiteindelijk tot zijn ontslag als schoolopziener leidde.

Jarenlang is hij een van directeuren geweest van het Nederlandsch Zendeling Genootschap, gevestigd te Rotterdam. De eerste maal dat hij directeur werd was in 1831. Hij schreef verschillende publicaties op het gebied van de zending. Hij behoorde met zijn collega's Johan Frederik van Oordt en L.G. Pareau tot de zogenaamde Groninger Godgeleerden, een invloedrijke theologische stroming, mede via hun tijdschrift Waarheid in Liefde. Verschillende malen was hij afgevaardigde naar de synode van de Nederlands Hervormde Kerk, die vergaderde in Den Haag.

Groninger Godgeleerden

Hofstede de Groot stond kritisch ten opzichte van de officiƫle hervormde kerkleer en liet zich pas als predikant bevestigen, nadat hij tot het inzicht was gekomen dat de kerk van zijn dagen de predikanten vrijliet 'de Hervormde kerkleer naar het Evangelie te zuiveren'. Dit pleidooi voor leervrijheid leverde veel kritiek van traditioneel-orthodoxe zijde op. Samen met zijn collegae J.F. van Oordt en L.G. Pareau (beiden leerlingen van de Utrechtse filosoof Ph.W. van Heusde) vormde hij een driemanschap dat de basis legde voor de zogenaamde Evangelische of Groninger Richting. Volgens de aanhangers van deze richting is 'het voornaamste in het Christendom: de openbaring en opleiding door God in Jezus Christus ons gegeven, om ons Gode steeds gelijkvormiger te maken'. De opvoeding van de mensheid door God is het belangrijkste van het christendom, meer dan verzoening en bekering.

Hofstede de Groot schreef vele artikelen waarin de persoon van Christus centraal stond. Scherp werd hij aangevallen, toen hij in 1834 in zijn Gedachten over de beschuldiging tegen de leeraars der Nederlandsche Hervormde Kerk stelde dat de proponenten de kerkleer moesten aanvaarden voorzover (quatenus) en niet omdat (quia) die leer overeenkwam met Gods woord. In 1842 en 1843 werd Hofstede de Groot bekritiseerd door de 'Zeven Haagse Heren', die zelfs de afzetting van het genoemde driemanschap eisten. Hij had evenwel vele aanhangers onder de Groninger studenten, die hem op 13 maart 1843 een serenade bij fakkellicht brachten.

Petrus Hofstede de Groot overleed op 84-jarige leeftijd in Groningen.

Hofstede de Groot heeft heel veel geschreven in het blad van de Groninger Richting, Waarheid in Liefde (1834-1872). Verdere uitgaven zijn onder meer De Groninger godgeleerden in hunne eigenaardigheid (1855) en speciale studies over Wessel Gansfort (1871) en over de Broerkerk in de stad Groningen.

Familie
Zijn oudere broer Dirk Albertus de Groot was predikant.
Een van zijn kinderen, Cornelis Philippus Hofstede de Groot, werd hoogleraar in de theologie te Groningen.
De kunsthistoricus Cornelis Hofstede de Groot (1863-1930) was een kleinzoon van hem.

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.


Er is nog niet op dit artikel gereageerd.

Pageviews vandaag: 7.