Stichting Kunstbus Groningen

Dit artikel is 06-10-2020 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

middeleeuwse bibliotheek

Verzameling boeken en handschriften; kwam vooral voor in religieuze instellingen; slechts enkele particulieren
beschikten over voldoende boeken om van een bibliotheek te spreken (Willem Frederiks, Johannes Horstmar).

Kerkelijke bibliotheken bevatten vooral religieuze werken voor de liturgie en de priesterlijke praktijk; bibliotheken van kloosters bestonden voor een
deel uit voorgeschreven werken (bijv. bij de cisterciƫnzers); sommige ordes schreven
ook het maken van een catalogus voor (bijv.
tertiarissen).

In Aduard en Selwerd werd een groot aantal werken aangeschaft; voor Aduard zijn geen titels bekend, voor Selwerd alleen uit de periode 1561-1563. Private bibliotheken bestonden ten dele uit werken voor persoonlijke devotie (getijdenboeken), ten dele uit werken bepaald door het beroep van de eigenaar: juridische, medische of
filosofische werken.

Hoewel aan de stad Groningen boeken geschonken werden, wordt nergens een stadsbibliotheek vermeld.

Aangezien boeken vaak ongebonden gekocht werden, konden zij uniform worden gebonden.

Veel werken gingen verloren door brand (Wittewierum), beeldenstorm (Garsthuizen), oorlog (Aduard), overstromingen (Palmar).

Het gespaarde boekenbezit van de kloosters is na de Reductie (1594) verspreid geraakt.

Zie ook boeken, handschriften, scriptorium.

Vooral kerkelijke instellingen beschikten over een zo grote bibliotheek dat ze een aparte bibliotheekruimte nodig hadden. Deze zijn onder andere bekend in de kloosters Aduard en Ter Apel; in de stad in het dominicanenklooster. Ook indien geen bibliotheekruimte vermeld wordt, is het waarschijnlijk dat de kloosters erover beschikten, bijvoorbeeld in Selwerd en Wittewierum. De belangrijkste bibliotheek in de stad bevond zich in de Sint-Maartenskerk; aparte bibliotheekruimten zijn bekend uit de kerken van Appingedam en Middelstum, maar meestal werden de liturgische werken bewaard in de sacristie.
Wellicht werden de aan de stad Groningen geschonken werken bewaard op de schrijfkamer (scriptorium), waar zich ook de handboeken voor de dagelijkse praktijk moeten hebben bevonden. Een aantal werken, vooral uit de Sint-Maartenskerk, is terechtgekomen in de universiteitsbibliotheek van Groningen.


Pageviews vandaag: 18.