kunstbusgroningen

Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 08-04-2022 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Leek

Leek (Gronings: (De) Laik of De Lieke, Fries: De Like) is een dorp in de Groningse gemeente Westerkwartier ten zuidwesten van de stad Groningen en ten noordoosten van Roden bij de grens met de provincie Drenthe.


Grotere kaart weergeven

Leek vormt samen met Midwolde, Tolbert en Nietap een kern met ruim 15.000 inwoners.

Leek is een nog jong dorp. Het werd in 1592 als nederzetting gesticht in een veengebied ten zuidwesten van de stad Groningen. Het dorp werd gekenmerkt door een steeds wisselende bevolking van veenarbeiders, handelaren, schippers en ambachtslieden. Samen met het in de provincie Drenthe gelegen Nietap vormde het één bewoningsgebied.

De familie Van Ewsum stichtte omstreeks 1524 de borg De Nienoord en ontplooide verveningsactiviteiten in het gebied. Bij de brug over het in 1558-'59 gegraven Leekster Hoofddiep en langs de stroom de Leecke ontstond waarschijnlijk een kleine nederzetting met haven. De strategisch gelegen monding van het Hoofddiep werd in 1592 voorzien van een schans. In 1660 liet Anna van Ewsum een kerk bouwen binnen de schans, waar vooral zeer eenvoudige huizen stonden. De vestingstructuur heeft tot in de 19de eeuw het ruimtelijk beeld van het dorp Leek bepaald. Sinds het midden van die eeuw is Leek naar het westen uitgebreid. Bij de uitbreidingen na de Tweede Wereldoorlog is het oudere dorp Tolbert - een in de middeleeuwen ontstane, lintvormige agrarische nederzetting - opgenomen in de bebouwing. De haven van Leek is recentelijk gedempt.

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.