kunstbusgroningen

Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 07-04-2022 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Lauwersmeer

Het Lauwersmeer is een meer in het noorden van Nederland, op de grens van de provincies Groningen en Friesland, achter de afsluitdam van de voormalige op 23 mei 1969 afgesloten Lauwerszee.


Grotere kaart weergeven

Het beslaat in bredere zin ook de oude vaargeul van Zoutkamp naar Oostmahorn, gevormd door de Zoutkamperril en de Slenk, en de hierop uitkomende dwarsgeulen. Aan de Groninger zijde zijn dit het Nieuwe en het Oude Robbengat, de Vlinderbalg en het Jaap Deensgat, aan Friese zijde o.a. de Babbelaar, het Simonsgat en het Blikplaatgat. Het geheel functioneert als bergboezem voor de afwatering van beide provincies.

Na de afsluiting is het meer langzamerhand uitgegroeid tot een vaarrecreatiegebied van formaat met jachthavens in Zoutkamp, Oostmahorn en Lauwersoog. De provinciegrens loopt midden door het meer.

2. Lauwersmeergebied
Lauwersmeer is ook de benaming voor het gehele gebied van de voormalige Lauwerszee, inclusief het gewonnen land in de vorm van drooggevallen platen en waarden, ingericht als natuur-, recreatie- en militaire terreinen en land- en bouwgrond.

De voornaamste reden voor de afsluiting van de Lauwerszee was veiligheid. Na de watersnood van 1953 stond Rijkswaterstaat voor de keuze de dijken rond de Lauwerszee te verhogen tot deltahoogte, of de zeearm af te sluiten. Onder druk van met name de Friese bevolking (actieleuze: De Lauwerssé moat ticht!) werd voor het laatste gekozen. De Groningers - met name de Zoutkampers - waren destijds minder blij met de sluiting, omdat de garnalenvloot en haven van het dorp hierdoor gedwongen moest worden verplaatst naar de nieuwe haven Lauwersoog.

Na de afsluiting zijn de hooggelegen zeebodems (die voordien tot het wad behoorden) droog komen te staan. In de eerste jaren zijn grote delen hiervan vrijwel aan hun lot overgelaten, zodat veel natuur ontstond. Langs de oude kustlijn zijn de voormalige kwelders ingericht als landbouwgebied. Door de afdamming en de voortdurende instroom van het Reitdiep, Dokkumer Ee en Dokkumergrootdiep werd het water van zout eerst brak en vervolgens zoet. De natuur veranderde hierin mee.

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.