kunstbusgroningen

Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 30-03-2022 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Kropswolde

Het dorp Kropswolde (Gronings: Wòlle) ligt aan de noordkant van de Groninger Veenkoloniën in de gemeente Midden-Groningen. Er is ook een voormalig waterschap Kropswolde. Het wegdorp is ontstaan in de 15de eeuw als veenkolonie. Het werd verveend vanuit Drenthe, langs de weg die vanaf Zuidlaren ten oosten van het Zuidlaardermeer over een dekzandrug loopt.


Grotere kaart weergeven

Op bedevaart naar Kropswolde
In een oorkonde van 1249 wordt al gesproken over 'Crepeswalda'. Men denkt dat Kropswolde in de Middeleeuwen misschien een bedevaartplaats is geweest. Een Mariabeeld in een kapel op een uithof van het cisterciënzerinnenklooster Essen, ten noorden van de parochiekerk van Kropswolde getuigt hiervan.

Het ontstaan van een veenkolonie
Vanaf de 13e eeuw vonden verveningsactiviteiten plaats. In de eeuwen daarna ontwikkelt Kropswolde zich tot een veenkolonie, in het bezit van verschillende kloosterordes. Turf werd naar de stad vervoerd over de Hunze. De vaart op de Hunze werd beheerst door het Schuitenschuiversgilde, in 1403 opgericht met als doel turf uit het gebied rondom Kropswolde te vervoeren. Buiten het gilde mochten alleen inwoners van Kropswolde, Wolfsbarge en Westerbroek turf vervoeren, mits hun schepen minder capaciteit hadden dan die van het gilde. De dalgronden die door de vervening ontstonden werden voor akkerbouw gebruikt.

In de 17e tot en met het begin van de 19e eeuw bestond Kropswolde uit een groot aantal landerijen van hooggeplaatste burgers uit onder meer Hoogezand en Groningen. De huidige kerk werd in 1773 gebouwd, maar de toren dateert uit 1888.

Van agrarisch dorp naar woondorp met recreatieve inslag
Het dorp had in de jaren na de Tweede Wereldoorlog nog een sterk agrarisch karakter met middenstand en ambachtslieden. Ook kende het dorp een bloeiend verenigingsleven. In de jaren zestig veranderde het aanzien van het dorp. De recreatie rond het Zuidlaardermeer nam een vlucht, uiteindelijk resulterend in de aanleg van het recreatiegebied Meerwijck, waarin fasegewijs een bungalowpark werd gebouwd. Een curieuze ingreep vormde de ontpoldering waarbij de Kropswolder Buitenpolder weer aan de natuur is teruggegeven. Ondertussen verloor het dorp haar agrarische karakter en ontwikkelde het zich als een woondorp met recreatieve inslag. In de periode 2005-2010 dreigde Kropswolde spoedig aan Hoogezand vast te groeien, maar vooralsnog is dit niet gebeurd. Anno 2018 is Kropswolde nog steeds een zelfstandig dorp.

Kropswolde (waterschap)

Kropswolde is een voormalig waterschap in de provincie Groningen. De polder was een fusie van de Kropswolderpolder en het waterschap de Leine. De polder was ten zuiden van de Hoogezandster woonwijk Martenshoek gelegen, tussen de Van der Duyn van Maasdamweg en de Sluisweg aan de oostkant en de N386 aan de westkant. De noordgrens lag bij het Winschoterdiep en de zuidgrens ongeveer 1200 m ten noorden van de provinciegrens met Drenthe (Wolfsbarge en Nieuwe Compagnie). Het stoomgemaal stond aan de Winschoterdiep, even ten oosten van de brug in de N386. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 2000 binnen dat van het waterschap Hunze en Aa's.

Het waterschap was genoemd naar de plaats Kropswolde, dat ongeveer in het midden van de polder aan de N356 ligt.

Bronnen en websites:
• https://historischarchief.midden-groningen.nl/ontdekken/op-de-kaart/gemeente-hoogezand-sappemeer/kropswolde
• https://nl.wikipedia.org/wiki/Kropswolde

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.