kunstbusgroningen

Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 01-01-2022 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Klaas Hanzen Heeroma

Klaas Hanzen Heeroma (Hoorn (Terschelling) 1909 - Groningen 1972) was Neerlandicus, dialectoloog en dichter. Heeroma schreef onder het pseudoniem Muus Jacobse, de naam van een van zijn voorouders van moederszijde die visser op het eiland Marken was geweest.

Klaas Hanzen Heeroma werd geboren op het waddeneiland Terschelling. Hij was de zoon van een hoofdonderwijzer en groeide op in Zwolle.

In 1928 ging Heeroma in Leiden Nederlands studeren. In 1935 promoveerde hij bij G.G. Kloeke op het onderwerp Hollandse dialectstudies.

Heeroma was een van de gangmakers van de spellingwijziging-Marchant (1934).

Hij was korte tijd leraar Nederlands in Wassenaar en Leiden.

In 1936 werd hij benoemd tot medewerker aan het Woordenboek der Nederlandsche taal te Leiden, waar hij bleef werken tot zijn benoeming in 1948 tot hoogleraar in de Nederlandse taal- en letterkunde aan de Universiteit van Indonesiƫ te Djakarta.

In 1953 werd hij benoemd tot hoogleraar in de Nedersaksische taal- en letterkunde te Groningen.

In 1953 werd hij hoogleraar-directeur van het Nedersaksisch Instituut aan de RUG. De hier ontwikkelde Taalatlas van Oost-Nederland en aangrenzende gebieden (1957-1963) was door Heeroma bedoeld als model voor de Europese dialectgeografie en diende vooral ook ter ondersteuning van zijn theorie van de 'Westfaalse expansie'.

Heeroma hield zich intensief bezig met de problematiek van het Ingweoons, de vroegmiddeleeuwse 'Noordzeetaal', het Oost-Nederlands en het Fries. Op het gebied van de naamkunde (vooral Noord- en Oost-Nederland) sloeg hij deels nieuwe, vooral naamgeografische wegen in en hield hij zich ook bezig met de Middelnederlandse letterkunde.

De progressieve Heeroma is ook bekend als protestants-christelijk dichter en essayist; zo werkte hij onder andere mee aan de nieuwe psalmberijming en het Liedboek voor de Kerken (1968,1973).

In 1952/1953 was hij een van de dichters die op de Pietersberg in Oosterbeek ging werken aan een nieuwe psalmberijming. Deze dichters gingen ook een groot aantal gezangen vertalen en schrijven om zo tot een nieuw liedboek te komen. Dit resulteerde in Liedboek voor de Kerken dat in 1973 verscheen en in veel kerkgenootschappen en kerken is ingevoerd. Hiervan zijn twee vertalingen uit het Deens, vijf uit het Duits en 29 eigen gezangen in het liedboek opgenomen. Van de psalmen zijn 22 berijmingen in het liedboek van de hand van Heeroma/Jacobse en van negen berijmingen is hij mede-auteur.

Een theologisch boek van zijn hand is: Nader tot een taaltheologie.

Heeroma was voorzitter van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, lid van de afdeling Letterkunde van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, (KNAW), en buitenlands erelid van de Koninklijke Vlaamse Academie.

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.