kunstbusgroningen

Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 20-01-2022 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Hubertus Hubbeling

Hubertus Gezinus ('Huib') Hubbeling (Djokjakarta 1925 - Groningen 1986) was een Nederlandse filosoof, theoloog en godsdienstfilosoof.

Hubbeling studeerde theologie en filosofie in Groningen, Bazel en New York.

Zijn aardrijkskunde- en geschiedenisstudie werd onderbroken door WOII. In 1943 weigerde hij de loyaliteitsverklaring te ondertekenen en werd tewerkgesteld te Berlijn. Hij dook onder in Assen. Hubbeling volgde zijn theologiestudie aan de RUG bij G. van der Leeuw (1947-1953), te Bazel bij K. Barth, E. Brunner, aan de Union Theological Seminary (USA) bij P. Tillich en R. Niebuhr.

In de periode 1954-1964 was hij vrijzinnig Nederlands-hervormd predikant in 't Zand en Wildervank.

In 1956 volgde een promotie aan de Rijksuniversiteit Groningen in de theologie op een proefschrift over Emil Brunner.

Daarna promoveerde Hubbeling in 1964 in de filosofie op een proefschrift over Spinoza, eveneens te Groningen. De tweede dissertatie over Spinoza vervaardigde hij vanwege het verzoek aan hem om verbonden te worden aan de filosofische faculteit. Hij vond het zelf erg vermakelijk daarover te kunnen vertellen dat een toch niet al te smeuïg onderwerp als dat van zijn dissertatie, de methodologie van het denken van Spinoza, zich terstond mocht verheugen in een verrassend grote belangstelling: Spinoza was een hype geworden en de dissertatie beleefde zowaar een tweede druk.

Van 1964 tot 1967 was Hubbeling verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen (Filosofisch Instituut) als wetenschappelijk hoofdmedewerker voor analytische filosofie, van 1967 tot zijn dood in 1986 als hoogleraar in de wijsbegeerte van de godsdienst en de wijsgerige ethiek aan de Faculteit der Godgeleerdheid.

De universiteit Uppsala verleende Hubbeling in 1978 een eredoctoraat. In 1982 werd Hubbeling lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.

Hubbeling was een bekwaam schaker; zijn motto voor wetenschap en schaakspel was: 'Eerst analyseren en redeneren, dan pas poneren'.

Wetenschappelijk werk

Samen met C. van Peursen introduceerde hij de filosofie van Wittgenstein in Nederland. Zijn denken past modale en deontische logica toe op godsdienstwijsgerige en ethische problemen. Internationale vermaardheid verkreeg hij door zijn modaallogische reconstructies van de traditionele godsbewijzen. Hubbeling was een bewonderaar van Spinoza; hij was voorzitter van de Vereniging 'Het Spinozahuis'. Zijn werk over Spinoza werd vertaald in het Duits en het Spaans. Postuum werd zijn Principles of the philosophy of religion (1987) gepubliceerd.
Het wetenschappelijk werk van Hubbeling is breed en omvangrijk. Het beslaat zo'n 120 boeken en artikelen.

Een van de centrale thema's is de redelijke verantwoording van het (christelijk) theïsme. Bijzonder is de toepassing van de deontische logica op godsdienstwijsgerige en ethische problemen. Zijn grootste bekendheid verwierf Hubbeling met de originele modaal-logische reconstructies van de traditionele godsbewijzen. Een ander thema is de filosofie van Spinoza, speciaal diens methode, godsbegrip en historische invloed. Hubbelings publicaties over Spinoza bezorgden hem internationale faam.

Kenmerkend voor Hubbeling is zijn logisch reconstructivisme. Door het logisch reconstrueren van filosofische en theologische argumentaties trachtte Hubbeling al dan niet verzwegen vooronderstellingen expliciet te maken. Door de redenering op logische, interne consistentie te onderzoeken en waar nodig en mogelijk te versterken beoogde Hubbeling een zo strikt mogelijke verdediging van de conclusie te kunnen geven. Het uiteindelijke doel van zijn logisch reconstructivisme was een open, faire en redelijke discussie met filosofische of theologische posities uit heden en verleden mogelijk te maken.

In de periode na 1980 verschuift Hubbelings oriëntatie in de richting van een minder formeel-methodologische en wat meer theologisch inhoudelijke benadering. Aanknopend bij het werk van de Groningers Gerardus van der Leeuw en Gerard Heymans is er sprake van een toenemende interesse voor de esthetica van de godsdienst. Ook had Hubbeling grote interesse voor de (religieuze) cinema.

Websites:
• https://research.rug.nl/nl/publications/in-memoriam-hubertus-g-hubbeling-1925-1986

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.