kunstbusgroningen

Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 07-01-2022 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

herenbank

Ook familiebank. Veelal eiken gestoelte in een kerk, geplaatst door een ambachtsheer of familie, bijv. de bewoners van de havezate in het kerkdorp. Vaak bestaat het gestoelte uit twee rijen zitplaatsen achter elkaar. De achterste rij kan overhuifd zijn. Boven het achterschot of op de overhuiving staat meestal een gesneden opzetstuk, al of niet met een familiewapen. De toegangen tot de banken zijn met deurtjes gesloten.

De banken zijn oorspronkelijk veelal tegenover de preekstoel of in het koor van de kerk geplaatst. Bij restauratie en herinrichting is de historisch gegroeide situatie vaak verstoord.

Tegenwoordig bieden de herenbanken niet zelden plaats aan de leden van kerkvoogdij of kerkenraad.

In veel Drentse kerken zijn herenbanken bewaard gebleven. Het merendeel stamt uit de 17e en vooral de 18e eeuw. Verschillende kerken (bijv. Anloo, Eelde, Havelte, Koekange,Vries, Zuidlaren) tellen meer dan één bank. In Ruinerwold heeft de kerkelijke gemeente omstreeks 1744 een herenbank aangeboden aan O.E.G. Graaf van Limburg Stirum te Meppel.

In het Westerkwartier was het, evenals in het naburige Friesland, gewoonte alle herenbanken rondom in het koor te plaatsen. Zo'n situatie is onder andere te zien in Den Ham en Visvliet.

Families hadden soms meer dan één herenbank in een kerk of ze hadden verschillende herenbanken in verschillende kerken. De familie Clant bezat bijvoorbeeld banken in de kerken van Zuidhorn en Noordhorn. Sommige herenbanken zijn geplaatst boven de gewone banken, zoals in de kerken van Midwolde (Wk.) en Noordwolde.

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.