kunstbusgroningen

Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 28-12-2021 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Hazewinkel

Bekend zeemansgeslacht uit de Groninger Veenkoloniën. Naar het kapiteinsgeslacht Hazewinkel werd een reddingboot van de KNRM genoemd, de Kapiteins Hazewinkel.

Mogelijk geïmmigreerd uit de omgeving van Maagdenburg. De eerste Hazewinkels die in de Veenkoloniën vermeld worden (1676, 1678), zijn Cornelis en Jan.

Twee zoons van Jan worden vermeld als turfschipper. Abraham Cornelis Hazewinkel (1772-1842) voer als kapitein op de Oostzee, maar gaf daarnaast lange tijd in Veendam les in de zeevaartkunde. Zijn Handleiding om op verschillende wijzen de breedte buiten den middag of meridiaan te vinden (1827 en 1839; repr. 1992) vond veel waardering en het gebruik ervan werd op alle rijksvaartuigen voorgeschreven.

Pieter Hendriks Hazewinkel (1804-1882) maakte tussen 1852 en 1854 als gezagvoerder van het volschip 'Bernhard Hertog van Saksen-Weimar' een reis om de wereld.

Hendrik Pieter(s) Hazewinkel (1829-1911), kapitein van 't fregat Zeeland, werd na als gezagvoerder op de grote vaart te hebben gefungeerd, Lloyds' Surveyor te Veendam. Hij publiceerde op het terrein van de zeevaartkunde.

Hazewinkel, h. p uit Veendam, Verwierf in 1860 de eerste prijs voor het beste meteorologische journaal. In 1891 verscheen zijn boek over Zeevaartkunde.

Jan Abraham Hazewinkel (1885-1963) is waarschijnlijk de laatste kapitein Hazewinkel geweest. In 1916 droeg hij er als gezagvoerder van het stoomschip 'Zaandijk' van de Holland-Amerikalijn belangrijk toe bij dat dit schip op het nippertje in veiligheid werd gebracht nadat het bij Kentish Knock in de Noordzee op een mijn was gelopen. Vanaf 1917 was hij geruime tijd leraar aan de Kweekschool voor de Zeevaart in Amsterdam.

Pieter Hendriks Hazewinkel

Pieter Hendriksz Hazewinkel (Veendam 1804 - aldaar 1882) was een Nederlandse scheepsgezagvoerder bij de koopvaardij.
Hazewinkel werd in 1804 geboren als zoon van de kapitein Hendrik Pieters Hazewinkel en Geesje Ligger. Hazewinkel behoorde tot een familie van zeekapiteins. Evenals zijn broers was hij lid van het zeemanscollege van Dordrecht. Zijn vader vervoerde met zijn eigen kofschip ook al vrachten voor Dordtse kooplieden. Zelf voer hij in opdracht van Dordtse reders.
Als kapitein op het fregatschip "Bernard hertog van Saxen Weimar" maakte hij in de jaren 1852 tot 1854 een reis om de wereld die 18 maanden zou duren. Vanuit Nederland voer hij om Kaap Hoorn naar San Francisco en vandaar weer via Hong Kong en Batavia om Kaap de Goede Hoop terug naar Nederland. Van zijn reizen zijn scheepsjournaals, een notitieboek en een reisbeschrijving bewaard gebleven. De journaals bevinden zich in het Noordelijk Scheepvaartmuseum.
In 1977 werd in dit museum een expositie gehouden met als onderwerp de wereldreis van Pieter Hazewinkel. Zijn wederwaardigheden vormde de inspiratie voor diverse schrijvers van onder andere een jongensboek en een stripverhaal. In 2002 werd in diverse plaatsen in de provincies Groningen en Drenthe de musical "Reis om den aardbol van kapitein Hazewinkel" opgevoerd.
Hazewinkel trouwde op 17 december 1828 in Veendam met Jantje Folkersma (1807), dochter van de gemeenteontvanger Jakob Folkersma en Berendina Singer. Hun zoon Hendrik werd net als zijn vader en grootvader kapitein bij de koopvaardij.
In latere jaren maakte Pieter H. Hazewinkel, als secretaris, deel uit van de examencommissie van de Veendammer Zeevaartschool.
Hazewinkel overleed in 1882 op 78-jarige leeftijd in zijn woonplaats Veendam. Hij werd begraven op de begraafplaats bij de hervormde kerk aldaar.

Andere prominente leden van de familie Hazewinkel zijn geweest: Ruurt Hazewinkel, de in 1855 geboren feitelijke grondlegger van het Nieuwsblad van het Noorden, en Jan Berend Hazewinkel (1894-1977), die naam maakte als tekenaar en graficus. De eveneens Ruurt geheten kleinzoon van de grondlegger van het Nieuwsblad van het Noorden schonk in 1997 de reddingsboot 'Kapiteins Hazewinkel' aan de KNRM. [Bosscher]

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.