Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 03-12-2020 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Hanckemaborg

De Han(c)kemaborg was een borg bij Zuidhorn. De families Hanckema, Broersema, de Sighers, Ten Ham, Clant, Bindervoet, Gelderman en Clant Bindervoet hebben de borg bewoond. Van de borg resteren een in 1965 herbouwd schathuis, een stenen leeuw en een zandstenen ornament. De contouren werden in 1993 aangegeven ter bepaling van de locatie.

Hanckema en Broersema

De borg bevond zich aan noordzijde van De Gast, de zandrug waarop Zuidhorn vroeger was gelegen. Ten zuiden lag de Klinckemaborg en ten westen de Jellemaborg. Rondom de borg lagen singels en tuinen, die in de 19e eeuw naast een klein plantsoen vooral bestonden uit moestuinen, boomgaarden en bleekvelden.

Het steenhuis waaruit de borg ontstond wordt voor het eerst genoemd als "die stede" in 1540. Het geheel was toen 86 grazen groot (iets minder dan 43 hectare). Daarvoor moet er ook al een huis gestaan hebben, maar hier zijn geen gegevens over bekend. Eerder komen tussen 1444 en 1446 reeds Hille, Jelle en Reneka Hanckema al voor in het Westerkwartier zonder nadere plaatsaanduiding. Voor 1486 was verder ene Tyasse Hannekema kerkvoogd te Zuidhorn. Bij een boedelscheiding in 1565 blijkt de heerd echter in bezit te zijn van de familie Broersema. Waarschijnlijk ging het hierbij om Pabe Broersema die getrouwd was met Ide Retkema, die de dochter zou zijn geweest van de Zuidhorner hoofdeling (in 1556) Reyner Rotkema en zijn vrouw Hille Hantkema. Dit zou erop wijzen dat de familie Broersema de Hanckemaborg van de familie Hanckema verwierf door vererving. Uiteindelijk zou Tjaart Broersema eigenaar van de borg zijn geworden. Hij was in 1598 hoofdeling in Zuidhorn en was getrouwd met Aeltien Fritema. Na zijn dood in 1607 ging de Hanckemaborg over op zijn zoon Pabe, die was getrouwd met Eeuke of Juecke Jensema. In 1628 wordt Hanckema voor het eerst omschreven als een borg, zijnde opgemetseld uit het water en waarin zich bevonden; een keuken, kamer en een grote benedenzaal, "te zamen kelderhol", drie "goede bovenkamers", een groot hof, singel en poort. Pabe's kinderen waren reeds overleden voor hij stierf in 1646 en in zijn testament werden borg en andere bezittingen vermaakt aan zijn broer Menno; zou deze kinderloos sterven dan kwam de borg vervolgens aan neef Tjaard (of Tiaert, Tjaert) toe (of tho) Nansum.

Bronnen:
nl.wikipedia.org/wiki/Hanckemaborg

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.

Pageviews vandaag: 15.