Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 10-12-2021 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Groninger Museum

Het Groninger Museum werd in 1874 opgericht. Sinds 1894 heeft het Groninger Museum een eigen gebouw. Tot 1994 was dit het neogotische pand aan de Praediniussingel. Na een grote schenking in 1987 werd het huidige Groninger Museum gebouw en in 1994 geopend. Het museumgebouw ontworpen door Alessanfro Mendini geldt als een van de hoogtepunten van het postmodernisme.

Voor het ontwerp werd door Frans Haks als hoofdarchitect Alessandro Mendini aangetrokken die samenwerkte met gastarchitecten als vormgever Michele de Lucchi, Philippe Starck, Coop Himmelb(l)au en Nederlandse architecten en vormgevers, zoals het Groningse architectenbureau Team 4, Albert Geertjes en Geert Koster.

Tussen mei en december 2010 ging het museum tijdelijk dicht voor een grootscheepse renovatie en op 18 december 2010 werd het gerenoveerde museum heropend. Hierbij werden nieuwe ruimtes in gebruik genomen, ontworpen door gastdesigners: het Info Center, het Atelier en de Ontdekkingsruimte van Jaime Hayon, de Job Lounge van Studio Job en het Mendini Restaurant van Maarten Baas.

In 1874 werd het Kabinet van Oudheden gesticht, de voorloper van het Groninger museum. De voornamelijk uit schenkingen en legaten bestaande archeologische en een historische verzameling was aanvankelijk ondergebracht in het Provinciehuis en later in het voormalige kinderziekenhuis.

In 1890 werd het Museum van Oudheden gesticht, dat in december 1894 een eigen pand aan de Praediniussingel kon betrekken. Het ontwerp hiervoor van rijksbouwmeester C.H. Peters kon nog niet helemaal worden uitgevoerd; van de twee haaks op elkaar staande vleugels kon er slechts één worden gerealiseerd. In de kelder en op de begane grond werden de archeologisch-historische collecties getoond. Op de bovenverdieping vonden door het Kunstlievend Genootschap Pictura georganiseerde activiteiten plaats, zoals lezingen en tentoonstellingen (1895-1902). Op initiatief van enkele Groninger studenten werden er in 1895-1897 enige kunsttentoonstellingen gehouden, onder meer gewijd aan werk van Theo van Hoytema, Vincent van Gogh, Jan Toorop en Johan Thorn Prikker.Pas in 1901 waren er financiële middelen voor de uitvoering van de noordvleugel, die in 1907 gereed was. Na het overlijden van Taco Mesdag Kzn. schonk diens weduwe in 1903 een gedeelte van Mesdags collectie, onder voorwaarde dat er een speciale Taco Mesdagzaal zou komen. Twee jaar later volgde een tweede schenking die in een tweede Taco Mesdag-zaal werd getoond. Het museum ontwikkelde zich zo steeds meer tot een kunstmuseum. Andere belangrijke schenkingen uit de eerste decennia van de 20ste eeuw waren die van de erven van S. van Houten en die van C. Hofstede de Groot.

Het kunstbeleid van het Groninger Museum kreeg een opleving met de komst van W. Jos de Gruyter in 1955, na decennia lang bovenal een 'Museum van Oudheden' te zijn geweest. De Gruyter toonde ook aandacht voor het eigentijdse kunstleven met inbegrip van het typisch noordelijke. Een jaar na zijn benoeming organiseerde hij een overzichtstentoonstelling onder de noemer 35 jaar moderne schilderkunst in Groningen. Daarnaast was er veel belangstelling voor de toenmalige Groninger klassiekers, waaronder leden van De Ploeg en schilders van de Haagse School van Groninger afkomst. De Gruyters beleid werd na diens vertrek in 1963 gecontinueerd door opvolger A. Westers.

Met de komst van Frans Haks als museumdirecteur in 1978 ontstond een gerichtheid op het allernieuwste in de beeldende kunst. Haks volgt de internationale stromingen op de voet en introduceert het werk van de zgn. Nieuwe Wilden, waaronder de Duitse expressionistengroep Mülheimer Freiheit (1981), de Figuration Libre uit Frankrijk en de Italiaanse Transavantgardisten. Spraakmakend waren daarnaast de graffity-tentoonstelling uit 1984 en de videopaviljoens van de manifestatie What a Wonderful World! - Musicvideos in Architecture (1990). Haks kocht werk aan waarvan de verf, zo werd wel geschertst, maar ternauwernood droog was. Hij bouwde daarmee overigens met een betrekkelijk klein budget een bijzondere collectie op.

Bovendien vond hij reclame, fotografie, architectuur en vormgeving even interessant om te exposeren als autonome beeldende kunst. Het beleid van Haks wordt geroemd en verguisd. Hij zag evenwel zijn inspanningen beloond met een gift van 25 miljoen gulden voor de bouw van een nieuw Groninger Museum, dat uiteindelijk in 1994 werd geopend. Over de bouw van het nieuwe museum is veel tumult geweest. Die was vooral gericht op de locatie en de architectuur. De Italiaan Alessandro Mendini ontwierp het museum in het Verbindingskanaal als een verzameling frivole, kleurige paviljoens.

Landgenoot Michele de Lucchi tekende voor het interieur voor de historische en archeologische afdeling, Philippe Starck uit Frankrijk ontwierp dat van de afdeling kunstnijverheid. Het oostelijke paviljoen kreeg een opbouw in deconstructivistische trant van het Weense bureau Coop Himmelb(l)au. In de expositieruimte van dit deel is sprake van een wisselwerking tussen in- en exterieur; in de overige tentoonstellingszalen is daglicht geweerd. Tot de spraakmakende tentoonstellingen van het museum in het Verbindingskanaal, deels georganiseerd onder auspiciën van de nieuwe directeur Reyn van der Lugt, behoren die van de Hongaars-Nederlandse Marina Abramovic (1996), de Nederlandse videokunstenaar Micha Klein (1998) en die van de Amerikaan Andres Serrano (1997), wiens als schokkend ervaren foto's tot een ware mediarel leidden (zie ook fotografie in het Groninger Museum). In 1999 trad voormalig hoofd Cultuur bij de AVRO Kees van Twist in dienst als directeur van het Groninger Museum.

[Van der Wal, Hekkema]

Lit.: L Boiten e.a., Groningers op weg naar de moderne tijd (Groningen 1988) 117-122.

Websites:
www.groningerarchieven.nl (Groninger Museum, 1889 - 1992)


Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.


Er is nog niet op dit artikel gereageerd.

Pageviews vandaag: 8.