Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 04-05-2021 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

ganstrekken

Het ganstrekken is een spel ter volksvermaak. Het hoofddoel van elk spel bestaat steeds uit het scheiden of verwijderen van de kop van het ganzenlijf, terwijl dit aan een losse koord of aan een galg, in Friesland wel boven het water, opgehangen was. Tegen het midden van de 19e eeuw kwamen er meer en meer protesten tegen het kwelspel.

De spelers trachten, hetzij te paard, in een wagen of wel op schaatsen rijdende, hetzij lopende of varende, de (ook wel met vet besmeerde) kop van een aan de poten opgehangen gans af te trekken.

Het ganstrekken is evenals het katknuppelen heel langzaam uit het volksleven verdwenen. De liefde voor het dier sprak in de bestrijding minder mee dan het verzet tegen dronkenschap en andere uitspattingen. Het ganstrekken bestond daarna nog lang in het zuiden van Nederland, maar de levende gans werd door een dode vervangen.

Dat niet iedereen het spel als vermaak zag, werd duidelijk toen in 1876 de Amsterdamse kermis werd afgeschaft, wat leidde tot een kermisoproer. Hiermee was het spel in Nederland nagenoeg afgelopen.

Een op ganstrekken lijkend volksvermaak was het palingtrekken, dat door de Nederlandse overheid eveneens verboden werd eind 19e eeuw. In 1886 was het beletten van een wedstrijd palingtrekken eveneens de aanleiding voor een oproer: het palingoproer.

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.

Pageviews vandaag: 2.