Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 30-04-2021 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Foxham

Foxham is een voormalig dorp en een buurtschap in de gemeente Midden-Groningen. Het behoorde tot 1943 tot het kerspel Kolham en de gemeente Slochteren, waarna het bij Hoogezand werd gevoegd. Door de reconstructie van het Winschoterdiep rond 1960 werden de verbindingen met Duurswold afgesneden. Het is nu een buurt in Hoogezand.

Door het verdwijnen van de draaibrug is de samenhang van de bebouwing verdwenen. Het westelijke deel behoort nu bij de bedrijventerreinen rond Foxhol, het oostelijke deel ligt in een uithoek van de wijk Martenshoek.

Foxham staat afgebeeld op een kaart uit 1648. Het dorp is ontstaan op het grondgebied van Kolham en langs het trekpad van het Winschoterdiep dat hier kort na 1618 is aangelegd. Eerder liep hier al een veendijk die Lodijk werd genoemd.

Het eerste deel van de naam is ontleend aan de naam van het Foxholstermeer bij Foxhol ('vossenhol'), de uitgang -ham betekent 'hoek, landtong, afgebakend stuk weiland'.

Bij Foxham lagen de buitenplaats of veenborg Jagtwijk en (rond 1900) de boomkwekerij Kweeklust.

Sint-Martinuskerk Foxham

In 1891 werd in Foxham een katholieke kerk voor de parochie Martenshoek gebouwd. Deze Sint-Martinuskerk heeft neogotische elementen met moderne glas-in-loodramen. Achter de kerk ligt al sinds ca. 1860 een begraafplaats. In de kerk is sinds ca. 1990 een glazeniersbedrijf gevestigd.
De katholieken in Hoogezand en Sappemeer kerkten vanaf begin 1700 in Kleinemeer (vanaf 1855 formeel een parochie). Doordat een groeiende kern van de gemeenschap woonde en werkte in de scheepsbouw rond Foxhol en Martenshoek, kwam de vraag om een tweede parochie. Het werd een parochie die was gewijd aan Sint-Martinus. De grond voor het kerkgebouw aan het (oude) Winschoterdiep in Foxham (toen gemeente Slochteren) werd geschonken door een van de parochianen. Op het land erachter lag al sinds circa 1860 de katholieke begraafplaats.

Nicolaas Molenaar sr. werd aangetrokken voor de bouw van de kerk. Hij was in 1872-1873 als opzichter betrokken geweest bij de bouw van de door zijn leermeester Pierre Cuypers ontworpen Sint-Willibrorduskerk in Sappemeer. Hij bouwde een zaalkerk met neogotische elementen. Aan de rechterzijde van de kerk staat een lage toren. In de kerk werden wandschilderingen aangebracht door Franciscus Hermanus Bach. Op 24 november 1891 werd de kerk gewijd door de aartsbisschop van Utrecht, P.M. Snickers.

Door afname van het aantal kerkgangers werd de Martinusparochie in 1990 samengevoegd met de Willibrordusparochie in Sappemeer. Bij decreet van de Groninger bisschop, werd de kerk op 25 januari 1991 onttrokken aan de eredienst. Het gebouw werd verkocht aan een glazeniersbedrijf. Een aantal van de glas in loodramen werd herplaatst in de kerk in Sappemeer een ander deel in 1995 in de kerkhofkapel van de Sint-Martinusparochie in Sneek. Door Bach geschilderde kruiswegstaties (1904-1909) werden overgebracht naar Ens.

De Sint-Martinuskerk is een gemeentelijk monument.


Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.

Pageviews vandaag: 14.