Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 25-04-2021 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Fiemel

Fiemel, ook Fimel, is een gehucht in de Nederlandse gemeente Eemsdelta. Het ligt ten oosten van Termunten, direct aan de Dollard aan de zuidkant van de Punt van Reide.

Geschiedenis
Oorspronkelijk was Fiemel een wierdedorp, dat omstreeks het jaar 1000 Fimelon werd genoemd. De naam is mogelijk verwant aan Fivel, dat 'zeemonster' betekent. In 1441 wordt het dorp vermeld als Fijmolen, in 1445 als Fimela. Hier mondde het riviertje Fiemel Ae (Ffimell Ee, Fymele Ae, Fijmelinger Æ, Finser Ae) in zee, dat tussen Oostwold en Finsterwolde in het hoogveen ontsprong. De monding was al rond 1400 afgedamd, waardoor men in het stroomgebied van de Munter Ae te maken kreeg met wateroverlast. Dit riviertje vormde tevens de grens tussen het de beide landschappen Oldambt en en het Reiderland. Volgens Johan Rengers van Ten Post hadden Fimelinge unde noch een ander dorp, elck van 7 of 8 husen up een weerde en waren het vanouds grote schone dorpen. Deze dorpen moeten omstreeks het jaar 1500 zijn verdronken. Het dorp vormde tevens tot halverwege de vijftiende eeuw een eigen rechtstoel. Fiemel en Fiemelerhamrik waren omstreeks 1520 nog zo'n 780 grazen (330 hectare) groot. Kort daarna werd een zomerdijk gelegd richting Woldendorp (de Dallingeweersterdijk), die later werd uitgebouwd tot zeedijk, waardoor het gebied rond de Punt van Reide buitendijks kwam te liggen en grotendeels verloren ging.

Bij het gehucht staat het bijna geheel in de dijk opgenomen gelijknamige gemaal De Fiemel en een deel van de oude sluis uit 1862.

Tevens is er een bezoekerscentrum van Het Groninger Landschap. Deze natuurorganisatie beheert zowel de nabijgelegen Breebaartpolder als de Punt van Reide.

Ten oosten van Fiemel liggen nog wat restanten van de grote sluis die voor het geplande Dollardkanaal voor vele miljoenen vast gebouwd was. Dit kanaal werd echter toch niet aangelegd.

Atlantikwall: batterij Termunten

In de Tweede Wereldoorlog bouwden de Duitse bezetters bij Fiemel een aantal bunkers. Deze maakten deel uit van de Atlantikwall en dienden tevens ter verdediging van de stad Emden, die tegenover Fiemel aan de Eemsmonding ligt. Bij de bevrijding van dit deel van de provincie Groningen werd vanuit die bunkers zwaar verzet geboden. Het naburige Nieuwolda werd daarbij zwaar beschadigd. Een aantal van de bunkers is bewaard gebleven.

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.

Pageviews vandaag: 5.