kunstbusgroningen

Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 10-01-2022 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Eva Hoitsema-ten Cate

Eva Hoitsema ten Cate (1731-1795) was van 1768 tot 1789 'drukkerse' van de Groninger Courant. Het drukken en uitgeven was gebonden aan een octrooi, te verlenen door het stadsbestuur. In 1779 verklaarde het stadsbestuur haar werkzaamheid tot 'tourambt'. Met 'tourambten' kon het stadsbestuur familie en vrienden gerieven. Hoitsema kon het ambt behouden als ze de 'rechthebbenden' schadeloos stelde. De regeling werd tot 1795 gehandhaafd.
In de jaren '80 was de krant patriotsgezind. In september 1787 werd de oplage van een 'extra-courant' met pro-patriotse berichtgeving door het stadsbestuur geconfisqueerd en vernietigd.

Nadat Hoitsema in 1768 was gestorven, kwam de leiding over drukkerij en krant, met instemming van de familie, in handen van weduwe Hoitsema-ten Cate. Later kreeg ze de aandelen van het gehele bedrijf in handen zodat het aan haar eigen kinderen kon worden overgedragen. Reeds in 1789 nam haar zoon Andel (Andel Synco) Hoitsema de dagelijkse leiding over. Hij werd na haar overlijden in 1795 eigenaar van de zaak.

Het octrooi op de krant was intussen wel veranderd. In 1773 was de geldigheidsduur teruggebracht van vijftien naar zes jaren. Bij de aanvraag van een nieuw termijn, eind 1779, besloot het stadsbestuur het drukken en uitgeven van de krant tot een stedelijk 'tourambt' te verklaren. Dit hield in dat het recht om de krant uit te geven aan drie leden van het stadsbestuur werd toegekend, aan wie de drukker-eigenaar jaarlijks een bedrag moest betalen. De burgemeesters konden het recht ook weer doorgeven. Dit gebeurde ook. Voortaan moest Eva Hoitsema-ten Cate aan drie geprivilegieerde freules verzoeken haar, tegen betaling van een beneficie van ieder ƒ 600 per jaar, toe te staan het courantierschap uit te oefenen.

Bron:
https://www.ent1815.nl/g/groninger-courant-1743-1878/

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.