Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 11-04-2021 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Ernstheem

Ernstheem of Eernsheem is een gehucht in de gemeente Het Hogeland, gelegen aan de weg van Mensingeweer naar Baflo. Ernstheem bestaat uit enkele boerderijen, waarvan een de naam Ernstheem heeft, de naamgever van het streekje. Hoewel het dicht tegen de oostkant van Eenrum ligt, hoort het van oudsher bij Winsum. Dit komt doordat er een watergang tussen ligt, de Baaijumertocht, in 1866 vergraven tot het Kanaal Baflo-Mensingeweer, een natuurlijke grens.

Over dit kanaal Baflo-Mensingeweer ligt een brug met de naam Enstheemstertil, deze is echter alleen bedoeld als fietsverbinding met Eenrum en voor landbouwverkeer.

De oudste vermelding dateert uit 1281 als Ernestahusum, wat mogelijk iets als "huis van Ern(e)st" betekende. Het was toen een voorwerk van de johannietercommanderij van het klooster Wijtwerd te Usquert, dat ook de andere boerderij bezat tot de reductie in 1594. Nu zijn het enkele boerenplaatsen met omgracht terrein (heem).
De oudste delen van de boerderij op de Eenrumerweg 53 dateren waarschijnlijk uit rond 1600. De boerderij heeft een bijzonder 19de-eeuw interieur. Het huis werd sterk verbouwd in 1842 en is rond 2000 in oude stijl teruggebracht. De schuur brandde in 1898 af door een blikseminslag en werd daarop vernieuwd. Het onderkelderde diepe voorhuis met wolfdak dateert uit de 18de eeuw en is in de 19de eeuw gepleisterd en voorzien van een natuursteenimitatie en overdekt door een wolfdak. In de Engelse landschapsstijl aangelegde tuin staat op een heuvel een eenvoudige 19de-eeuwse theekoepel met rieten tentdak. De pijlers van het toegangshek worden bekroond door vazen in neorococo-trant.
Het onderkelderde dwarse voorhuis met wolfdak van de boerderij Lutke Saaksum (Eenrumerweg 48) dateert uit het tweede kwart van de 19de eeuw. De boerderij Eenrumerweg 51 heeft een onderkelderd dwars voorhuis uit omstreeks 1890 met siermetselwerk in eclectische stijl.

De inwoners kerkten vroeger in Lutke Saaxum, tot de afbraak van de kerk aldaar in 1468, toen men voor de kerkgang verhuisde naar Maarhuizen. Rond 1718 werd ook deze kerk afgebroken en begroeven de Ernsthemers er alleen nog hun doden. Ze kerkten voortaan in het nabijgelegen Eenrum, ook omdat de weg tussen Ernstheem en Maarhuizen in de loop der tijd steeds onbegaanbaarder werd.

Ten westen van Ernstheem liggen de restanten van een oude spoorbrug van de Marnelijn (1922-1942).

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.

Eerste pageview van vandaag: 1