Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 09-04-2021 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Enumatil

Enumatil (Gronings: Aimtil of IJmentil) is een dorp gelegen bij de gelijknamige brug (Lett. de til van Enuma) over het Hoendiep ten zuiden van Briltil in de gemeente Westerkwartier. Enumatil heeft 325 inwoners. De naam Enumatil is afkomstig van de rond 1445 geslagen brug (til) van Enuma (Enema, Eme).

Deze 'ad Emonis Pontem' (brug van Enuma) werd door de monniken van Aduard gebouwd die hier veel waterwerken bouwden vanwege de vele overstromingen in het gebied.

Het dorp had rond 1500 een eigen kapel. In 1582 legden de Spanjaarden rond Enumatil een verdedigingsschans aan ter bescherming van de vaarroute van en naar de Spaansgezinde stad Groningen.

De gemeentegrens tussen de vroegere gemeenten Leek, Zuidhorn en Oldekerk (vanaf 1990 onderdeel van de gemeente Grootegast) liep voor de gemeentelijke herindeling van 1985 dwars door het dorp, zodat Enumatil in drie verschillende gemeenten lag. Deze grens is bij die herindeling zodanig gewijzigd dat het dorp nagenoeg compleet in Leek kwam te liggen. Per 1 januari 2019 zijn al deze gemeenten opgegaan in de gemeente Westerkwartier.

Even ten zuiden van het dorp monden het Lettelberterdiep en de Enumatilster Matsloot uit in het Hoendiep. Het laatste stuk van de huidige Matsloot vanaf de tweede brug richting het Hoendiep is rond 1818 aangelegd. Voorheen liep dit laatste stuk vanaf de Tweede brug naar de noordkant van het dorp en sloot daar aan op het Hoendiep.

Het dorp bezit nog drie bruggen over de Matsloot, de Eerste en de Tweede brug genaamd. De derde brug, bekend als de Auwemadraai, ligt even buiten het dorp in de weg naar Leek. Deze brug is in 2009 geheel vernieuwd.

Midden in het dorp staat de korenmolen Eben Haƫzer. Ten zuidoosten van Enumatil staat de Amerikaanse windmotor Enumatil.

In 1838 werd er een hervormde kerk gebouwd. Deze kerk is inmiddels een woning geworden. In 1955 werd er een gereformeerde kerk gebouwd door de architect Hindrik Eldering. De korenmolen 'Ebenhaezer' komt uit 1907.

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.

Pageviews vandaag: 3.