Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 05-04-2021 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Electra

Electra is een gehucht in de gemeente Westerkwartier in het noordwesten van Groningen, gelegen op een kunstmatig schiereiland met gemaal in het noordoostelijkste puntje van de Oude Ruigezandsterpolder aan de zuidzijde van een meander van het Reitdiep. Aan oostzijde stroomt vanuit het zuiden de Kommerzijlsterriet in het Reitdiep.

Bij Electra werd tussen 1918 en 1920 het gemaal De Waterwolf gebouwd voor de bemaling van bijna 100.000 hectare land in de provincies Groningen en Drenthe. De aanleg van schiereiland en gemaal vormden destijds een megaproject. Bij de bouw behoorde De Waterwolf met het Ir. D.F. Woudagemaal tot de grootste gemalen van Europa.

Ten oosten van Electra ligt de buurtschap Lammerburen. Vroeger werd deze naam ook gebruikt voor Electra.

De naam Electra is afkomstig van het waterschap Electra dat dit gemaal beheerde en dat haar naam weer ontleent aan het feit dat dit het eerste gemaal van Nederland was dat elektrisch werd aangedreven. Dit waterschap is uiteindelijk opgegaan in het waterschap Noorderzijlvest. Tussen 1975 en 1978 werden de elektrische motoren van het gemaal echter door dieselmotoren vervangen.

De plaats heeft, naast het bekende gemaal, drie huizen (oorspronkelijke dienstwoningen), een zwembad (in 1946 ontstaan als natuurbad), een camping, een jachthaven met boothuis (uit 1930) en een hertenkampje. In 1967 werd het natuurbad verbouwd tot een zwembad. In 1975 werd het geheel uitgebreid met een recreatiegebied van ongeveer 4,5 hectare.

Bij Electra ligt ook een schutsluis, die werd gebruikt als het boezemwater hoog stond. Dit gebeurde nogal eens bij langdurige westenwinden, waardoor het water in de voormalige Lauwerszee te hoog was om bij Zoutkamp voldoende te kunnen spuien. Door de afsluiting van de Lauwerszee is de boezem van het gemaal aanmerkelijk uitgebreid en kan er vrijwel altijd gemalen worden.

Waterschap Electra
Electra was een waterschap dat in 1913 werd opgericht om de afwatering van het gebied van de toenmalige waterschappen Hunsingo, Reitdiep en Westerkwartier te verbeteren.

In 1920 stichtte Electra het boezemgemaal De Waterwolf bij Lammerburen. Het waterschap had slechts drie ingelanden: de drie genoemde waterschappen, wat het in de waterschapsgeschiedenis uniek maakte. Het voorzitterschap en het secretariaat werden om en om door de drie waterschappen gevoerd. Het noorden van Drenthe waterde ook af via het gemaal, maar nam geen deel aan het bestuur.
Het gemaal werd geopend door koningin Wilhelmina. De eerste bestuurder van het waterschap was landbouwer en eerstekamerlid Rembertus Pieter Dojes, wiens beeltenis in 1939 in het gemaal werd geplaatst.

Behalve De Waterwolf beheerde het waterschap twee wegen, twee daarin gelegen bruggen, een schutsluis en twee polders, de Noorder en Zuider Reitdiepspolder.

In 1995 zijn de genoemde waterschappen opgegaan in het nieuwe waterschap Noorderzijlvest. Het waterschap Reitdiep was overigens al eerder gesplitst en ondergebracht bij Hunsingo en Westerkwartier. De beide wegen zijn overgegaan naar de gemeenten Ulrum (nu: Het Hogeland) en Oldehove (nu: Westerkwartier).

Electrastreefpeil
Het streefpeil (-,93 mNAP) van het waterschap Noorderzijlvest, de huidige beheerder van het gemaal, wordt nog steeds Electrasteefpeil of Electrapeil genoemd.

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.

Pageviews vandaag: 14.