Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 05-04-2021 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Eigen Haard

De Vereniging Eigen Haard in Finsterwolde was een initiatief uit 1897 van de Bond van Orde door Hervorming om door heideontginning werklozen aan een bestaan als keuterboer te helpen: 'Om door aankoop van gronden en uitgifte daarvan in losse en zoodra mogelijk in vaste huur (beklemming) aan arbeidersgezinnen een bestaan te verzekeren.' In 1916 ging de Vereniging Eigen Haard ter ziele door een combinatie van factoren, waaronder ongelukkige grondaankopen, malversaties en tegenwerking van enkele aspirant-keuterboeren.

De vereniging hield zich bezig met grondontginning en woningbouw te Veelerveen (Groningen) en Tinaarlo (Drenthe). Ze gaf aandelen uit, waarvan de Oranjebond er vijf bezat. Het financieel beleid van de vereniging werd door jhr. Hora Siccama, die zelf ook aandelen had, nauwlettend gevolgd. In de periode 1914-1916 werd de vereniging geliquideerd.

In het najaar van 1894 kwam de stichting Eigen Haard tot stand, als onderdeel van de Bond. Eigen Haard, gevestigd in Finsterwolde, had ten doel gronden aan te kopen en deze in een later stadium te verhuren aan arbeidersgezinnen. Om in aanmerking te komen voor zo'n ontginningsboerderij, moest het arbeidersgezin eerst beoordeeld worden door het bestuur van Eigen Haard. Het geld om grond aan te kopen werd bijeengehaald door onopzegbare aandelen uit te geven van fl.100,-.
Opmerkelijk is dat de commissieleden die Eigen Haard opzetten, allen (actief) lid waren van de Vereeniging. Na onderzoek te hebben gedaan, kocht Eigen Haard eerst bij het Drentse Tynaarlo een drietal boerderijen aan. Eigen Haard richtte zich dus niet alleen op Westerwolde! In 1898 werd in Veelerveen 3,25 hectare grond aangekocht voor fl. 900,-. Aangezien de financiële middelen beperkt waren, kon er voorlopig slechts één huis gebouwd worden.
Eigen Haard had grote moeite met het vinden van geschikte mensen voor het landbouwbedrijf. Aanvankelijk was een arbeidersgezin uit Finsterwolde aangetrokken, maar hen ontbrak het aan courage om te vertrekken. Het is onbekend of de daadwerkelijke bewoners ook afkomstig waren uit het Oldambt. Ondanks dat het resultaat en de opbrengst van het eerste boerenbedrijfje het bestuur van Eigen Haard gunstig stemde, werd het project geen doorslaand succes. Het project leek eerder idealistisch dan realistisch. Er moet dan ook geconcludeerd worden dat Eigen Haard niet kon uitgroeien tot de grote werkverschaffingonderneming die de initiatiefnemers voor ogen hadden.

Websites en bronnen:
Het enige en afdoende middel tot bloei en welvaart. Mens en landschap tijdens de lange weg naar een
gekanaliseerd Westerwolde, 1880-1920 - Geert Volders, Masterscriptie Landschapsgeschiedenis (www.rug.nl)

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.

Pageviews vandaag: 14.