Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 11-03-2021 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

De Eest

De Eest is een buurtschap in de gemeente Westerkwartier in het westen van de provincie Groningen. De buurtschap ligt aan de weg van Doezum naar Stroobos, vlak bij de Lauwers. Bij het gehucht heeft in het verleden de borg De Eest gestaan, waarvan het borgterrein nog herkenbaar is ten westen van de boerderij aan de Eesterweg 5.

Het is niet geheel duidelijk of de buurtschap naar de borg is vernoemd dan wel andersom. De naam ees verwijst waarschijnlijk naar een aantal hoger gelegen bouwlandakkers (ook les of Fries: ies(t), mogelijk ook de oorsprong van het Drentse Ees).

In de buurtschap De Eest ten noorden van Doezum stond de gelijknamige borg De Eest. Reeds in 1458 en 1466 komt ene Dyuert up Eess voor die waarschijnlijk uit deze omgeving afkomstig was. In 1540 komt ene Bene op Ees voor. Pas in 1635 wordt zeker melding gemaakt van de borg wanneer Johan Polman bezit verwerft in deze buurtschap. Polman was actief als vervener. Zo had hij een ontginningsboerderij nabij Peebos en bezat hij veengebieden ten zuiden van Doezum. Hier dankt de Polmalaan zijn naam aan. Na zijn overlijden liet hij de borg na aan zijn achterneef, eveneens Johan Polman geheten. In 1688 werd de borg eigendom van Jan Clant van Aduard die er niet gewoond zal hebben. Zijn naam prijkt nog op de klok van de kerk van Doezum. De borg werd in 1710 overgedragen aan Johan Willem Ripperda die het schonk aan zijn zwager Johan Cornelis Schatter, deze bewoonde de Englumborg nabij Oldehove. Zijn vader, Gerard Schatter van Petten, was uit Holland en Utrecht verbannen wegens verduistering. Johan Cornelis zelf was betrokken bij vele rechtszaken waardoor hij in geldnood kwam en uiteindelijk zelf ook verbannen werd uit Groningen in 1750. Schatter moest de borg in 1727 in verband met schulden verkopen. Kopers werden Evert Joost Lewe van Aduard, Unico Michiel de Hertoghe van Feringa en Rudolf de Mepsche van Faan. Het gebouw zou nog in hetzelfde jaar gesloopt worden. Daarnaast was er nog sprake van een fraai buitenhuis. Dit zou geïdentificeerd kunnen worden als de "oude borg" direct ten westen van de Vituskerk. Deze oude borg, later vervangen door een boerderij, zou voor het laatst bewoond zijn geweest door Harryt Bensema of Weidt Sickema.

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.

Eerste pageview van vandaag: 1