kunstbusgroningen

Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 30-03-2022 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Cornelius Krayenhoff

Corneli(u)s Rudolphus Theodorus baron Krayenhoff, ook Kraijenhoff (Nijmegen 1758 - aldaar 1840) was een natuurkundige, arts, generaal, waterbouwkundige, cartograaf en korte tijd Nederlands minister van Oorlog.

Cornelis Kraijenhoff speelde een rol in alle politieke en militaire keerpunten van zijn tijd: 1787, 1795, 1799, 1809/1810, 1813. Minstens even belangrijk waren zijn grote projecten, die het land als het ware van een ruggengraat hebben voorzien: de driehoeksmeting voor de eerste exacte kaart van het land; zijn waterstaatkundige opmetingen die leidden tot het landelijk maken van het Amsterdams peil; de (re)organisatie van de waterlinies in Holland en Utrecht.

In een radicale aanpak van het rivierenprobleem was hij zijn tijd te ver vooruit. Zijn ongehoorde vestingenproject in de Zuidelijke Nederlanden ten slotte, gerealiseerd in een driemanschap met Willem I en Wellington, leidde tot zijn val. Het raakte in de vergetelheid - zoals ook Kraijenhoff. Toch mag hij, met zijn activiteiten vooral in de Bataafs-Franse tijd, te boek worden gesteld als een van de erflaters van het moderne Nederland.

Studeerde medicijnen te Harderwijk. Vestigde zich in 1784 als arts te Amsterdam. In 1795 begon zijn militaire loopbaan. In 1806 werd hij benoemd tot directeur van het Depot Generaal van Oorlog en in 1809 tot Minister van Oorlog. Door het Uitvoerend Bewind van de Bataafsche Republiek werd Krayenhoff in 1798 belast met het vervaardigen van een kaart van Nederland. Mede in verband met plannen om te komen tot een nieuwe indeling van het land had de overheid behoefte aan een betrouwbare kaart van het gehele grondgebied. Een dergelijke kaart bestond in die tijd nog niet. De onder zijn leiding vervaardigde kaart, die uit acht bladen en een titelblad bestaat, verscheen tussen 1809 en 1822. Het is een gedrukte kaart, op een schaal van 800 Rijnlandse roeden op een duim (1:115.200). De kaart is gebaseerd op grotendeels door Krayenhoff persoonlijk verrichte driehoeksmetingen en is daardoor meetkundig betrouwbaar.

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.