Stichting Kunstbus Groningen

Dit artikel is 21-12-2020 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Caesarius van Heisterbach

Caesarius van Heisterbach (ca. 1180 - ca. 1240) was monnik en novicemeester van de cisterciënzer abdij Heisterbach in het Zevengebergte dicht bij Oberdollendorf ten zuiden van Bonn in Duitsland. Waarschijnlijk vervulde Caesarius tot 1222 het ambt van novicemeester in de abdij van Heisterbach.

Caesarius geldt als een van de beste vertellers van de Middellatijnse literatuur. Caesarius maakte met zijn abt diverse visitatiereizen. Hij tekende op verschillende plaatsen verhalen op die mensen hem vertelden om ze te gebruiken bij het onderwijs aan de novicen in zijn klooster, in preken enz. Zijn oeuvre omvat naast een groot aantal prekenbundels en Bijbelcommentaren een tweetal heiligenlevens, respectievelijk van de Keulse aartsbisschop Engelbert van Keulen en landgravin Elisabeth van Thüringen. Zijn grote faam dankt Caesarius echter aan twee grote verzamelwerken van exempla: de Dialogus miraculorum en de Libri VIII miraculorum. Van dit laatste werk, door Caesarius bij aanvang op acht boeken begroot, heeft hij slechts twee boeken afgerond.

Dialogus miraculorum

Vooral de Dialogus genoot onder de inwoners van het Rijnland en de Nederlanden een grote populariteit. Zijn exempels zijn, al dan niet in bewerkte of aangepaste vorm, terug te vinden in tal van Latijnse en Middelnederlandse werken uit de latere Middeleeuwen. Een van de beroemdste voorbeelden hiervan is ongetwijfeld het verhaal over de kosterin Beatrix, de Beatrijs van het latere Middelnederlandse dichtwerk.

Zijn Dialogus miraculorum is verdeeld in twaalf distincties; elke distinctie behandelt één onderwerp: de bekering, het berouw, de biecht, de bekoringen, de duivel, de eenvoud, de Heilige Maagd, de visioenen, de Heilige Eucharistie, de mirakelen, de stervenden en het Laatste Oordeel. De distincties zijn verdeeld in capita; elk caput vertelt een speciaal geval, dat de schrijver ter ore is gekomen. In vele capita wordt de vertelling gevolgd door een discussie tussen een novicius en Caesarius. Verhalen uit het klooster Essen en Groningen en Ommelanden worden vermeld.


Pageviews vandaag: 7.