Stichting Kunstbus Groningen

Dit artikel is 18-12-2020 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

burggraaf

In het middeleeuwse leenstelsel een ambtenaar, die gezeten was op een burcht, vaak in of bij een stad gelegen, en die als stadhouder van zijn leenheer binnen een groter of kleiner gebied zekere rechten uitoefende; in het middeleeuws Latijn gewoonlijk castellanus genoemd, of ook wel vicecomes (fr. vicomte), in zooverre hij luitenant was van een graaf. Thans nog gebruikelijk als Nederlandse vertaling van den Franse titel vicomte.

Burggraaf (Latijn: praefectus, castellanus of burggravius) is thans een adellijke titel (vroeger een functie), die gewoonlijk hoger is dan baron maar een graad lager dan graaf. Het vrouwelijke equivalent is burggravin. De drager van deze titel vervulde vanaf de vroege middeleeuwen een militaire bestuursfunctie voor een leenheer en was in rang grofweg vergelijkbaar met een hooggeplaatste bevelhebber van een garnizoen. Hij of zij zetelde op een burcht of ander soort vesting, waarvan de naam werd afgeleid. De functie van burggraaf verwerd langzamerhand tot een erfelijke functie, waarna de titel haar betekenis verloor en een dode letter werd. Het leen van een burggraaf (wanneer van toepassing) werd burggraafschap (Latijn: praefectura) genoemd.

De oorsprong van de naam ligt dus in het leenstelsel (feodalisme) van de middeleeuwen. De stand van een burggraaf was niet overal hetzelfde; burggraven konden onder een koning, bisschop of landheer staan en konden een bestuurlijke, militaire en/of juridische functie vervullen. Hun functie varieerde van een puur militair bevel over een burcht tot heerschappij over een groter gebied (burggraafschap).

Zo stond deze titel in Groningen voor de huisknecht van de drost van Westerwolde, vermeld in de periode ca. 1575-1811. Zijn taak was de arrestatie van misdadigers, assistentie bij terechtstelling en uitvoering van andere diensten voor de drost. Leden van de familie Haselhoff hebben de functie vele decennia uitgeoefend.


Eerste pageview van vandaag: 1