Stichting Kunstbus Groningen

Dit artikel is 03-12-2020 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Broersema

Geslacht van eigenerfde afkomst, sinds midden 15de eeuw in het Westerkwartier gedocumenteerd, in de 16de eeuw door erfenis in het bezit van Hankemaborg te Zuidhorn. Tot midden 17de eeuw waren afstammelingen van Pabe Broersema te Zuidhorn en in Humsterland gevestigd; rond 1600 werden zij tot de Ommelander adel gerekend.

Mello Broersema (ca. 1511-1585), misschien een broer van Pabe, komt als jonker en hoofdeling te Zandeweer voor, een waardigheid die hij ongetwijfeld van zijn moeders familie had geërfd. Haar familie was de rechtsopvolgster van de aanzienlijke Scheltkema-clan, die reeds in de 14de eeuw hoofdelingen telde. Mello Broersema was een aanhanger van de Hervorming en week in 1580 uit naar Oost-Friesland (Dld), waar hij ook stierf. Zijn weduwe en kinderen bleven thuis.
De Zandeweerster Broersema's die hun geconfisqueerde bezit terug hadden gekregen, raakten later in de schulden.
In 1627 werd de borg Scheltkemna verkocht.
Het geslacht Broersema is rond 1700 uitgestorven.

De borg Hanckema kwam begin zeventiende eeuw in handen van de familie Broersema. Jonker Pabe Broersema (1586-1646) werd in 1607 eigenaar, na het overlijden van zijn vader Tjaart Broersema. De borg was omgeven door een gracht en singels, er was een poort en de borg had verschillende kamers, waaronder een grote benedenzaal. Broersema vertegenwoordigde de Ommelanden in de Staten-Generaal. Hij was lid van de Generaliteitskamer en bestuurder van de Admiraliteit te Dokkum.
In 1637 investeerde hij 5.000 gulden in de Kamer Stad en Lande van de WIC. In zijn testament bestemde Pabe een aanzienlijk deel van zijn bezit voor liefdadigheid: 1.000 gulden aan het Groene Weeshuis in Groningen, 1.000 gulden aan de armen van het Westerkwartier, 300 gulden aan de armen van Groningen, 300 gulden aan het Roode Weeshuis in de stad, 500 gulden aan de armen van Zuidhorn en 500 gulden aan de kerk van Zuidhorn. Pabe had geen kinderen en wees zijn broer Menno aan als belangrijkste erfgenaam. Na de dood van Menno zou één van de heemsteden die hij in bezit had, verbouwd moeten worden, zodat hier vier weduwen of andere noodlijdende personen ondergebracht konden worden.

Bronnen:
mappingslavery.nl/portfolio/de-borg-hanckema-in-zuidhorn/


Eerste pageview van vandaag: 1