Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 04-05-2021 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Bernard van Galen

Christoph Bernhard Freiherr von Galen (Drensteinfurt 1606 - Ahaus 1678), bijnaam Bommen Berend, sinds 1650 bisschop van Münster en in 1663 abt van de Abdij van Corvey, was ook een oorlogszuchtig krijgsheer die tweemaal de Nederlanden binnenviel: in 1665 en in het Rampjaar 1672 samen met Frankrijk, Engeland en Keulen. Vijf weken lang doorstond Groningen hevige bombardementen tot 28 augustus 1672 Groningen ontzet werd. Iets dat nog steeds jaarlijks herdacht wordt.

Zijn machtsgebied langs de grens strekte zich uit van het graafschap Zutphen tot aan de Dollard, met uitzondering van de graafschappen Lingen en Bentheim, sinds de Vrede van Westfalen in 1648 een protectoraat, dat onder de Republiek viel.

Von Galen was een absolutistisch vorst, die de macht van de gilden en van de stad Münster, dat aansluiting zocht bij de Hanzesteden beperkte. Het zou Von Galen ook lukken de Zweedse, Hessische en Hollandse bezetting het land uit te krijgen. Onder zijn bijnaam Bommen Berend is hij opgenomen in het collectieve geheugen omdat hij de steden Groenlo, Bredevoort, Coevorden en Groningen belegerde. In zijn bisdom betoonde hij zich een krachtdadig vertegenwoordiger van de contrareformatie, die zich inzette voor de armen en verbetering van het onderwijs.

Hij sloot in 1665 een geheim verdrag met Engeland, om de Nederlanden van de landkant aan te vallen en deed toen een mislukte aanval op Doesburg en Arnhem, maar hij bezette de Achterhoek en Twente trok over Staphorst plunderend door Drente tot in het Oldambt. Vrede van Kleef 1666.

Veel bekender nog is het beleg van de stad Groningen in de volgende oorlog van 1672, toen „Bommenberend" aan 't hoofd van 22000 man voor de Stad lag en zijn hoofdkwartier had te Haren.

Op 28 Augustus moest hij de stad „verlaten”. Het spotversje zegt:
lck Barent van Galen
Moet nu weer dalen
Naar 't arme Westfalen.

Hij had met Frans geld zijn leger op de been gebracht.

Na de verovering van Koevorden op 12 Juli trok hij naar het Noorden en stroopte het Oldambt af. Hij nam de Oude en de Nieuwe Schans, Winschoterzijl, Wedde en de Dielerschans in, maar Berend Prott hield hem buiten Boertange.

Op 19 Juli lag zijn leger voor de Here- en de Oosterpoort.

De bisschop had oude grieven tegen de Nederlanders. In 1633 hadden de Zweden het slot Bevergerne bij Lingen veroverd en dit hadden ze in 1634 verkocht aan Frederik Hendrik. De bisschop maakte er aanspraak op en hij kocht het in 1659 terug.

Onderwijl was er aanleiding tot een nieuwe wrijving.

In 1655 stond de stad Munster tegen de bisschop op. De Staten-Generaal hadden dit verzet gesteund.

In de derde plaats maakte de bisschop aanspraak op de heerlijkheid Borkelo.

Zo was hij in 1665 graag bereid Engeland bij te vallen.

Reeds in 1671 verbond hij zich met Lodewijk XIV van Frankrijk.

Deze kocht de bisschop voor gereed geld en met de belofte, dat hij de Achterstrook van Gelderland zou krijgen en ook Wedde en heel Westerwolde en Bellingwolde.

Op 2 Jan. 1672 volgde zijn verdrag met Keulen; daarbij bedong hij vooraf 1/5 van alle schatting en buit en alle kanonnen en munitie.

Op 26 Mei bereikte hij bij 't verdrag te Oberhausen, dat de oorlogsschatting in Groningen voor hem alleen zou zijn.

En op 25 Mei beschuldigde hij per brief de Republiek der Nederlanden, dat deze zijn ministers wilde omkopen en dat men de kommandanten van zijn steden. wilde overhalen tot verraad, dat men zijn magazijnen in brand wilde steken, oproer in Munster wilde verwekken en hemzelf wilde vermoorden.

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.

Pageviews vandaag: 12.