Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 22-12-2021 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Antonius Gerardus van Hamel

Anton Gerard van Hamel (Haarlem 1842 - Amsterdam 1907) was predikant, theoloog en romanist. Hij was hoogleraar Frans te Groningen en redacteur van het literair tijdschrift De Gids.

Studeerde theologie in Groningen onder leiding van de voormannen van de Groninger Richting. Nadat hij in Groningen in 1863 zijn kandidaats- en doctoraalexamen in de theologie deed, bracht hij een jaar door in Genève. Op 6 oktober 1864 liet hij zich als student inschrijven op de universiteit in Leiden, waar zijn vader, Joost Adriaan van Hamel, predikant was.

In 1866 werd hij hulppredikant te Brussel en in het volgende jaar te Leiden. Van 1868 tot 1872 was hij predikant van de Waalse gemeente in Leeuwarden; vervolgens werd hij in 1871 predikant bij dezelfde gemeente in Rotterdam.

Ook was hij redacteur van het Leidsch Dagblad.

In Rotterdam bleef hij actief tot 1879, toen hij het niet meer met zijn geweten kon verenigen om predikant te zijn. Hij maakte zich los van het christendom en de kerk en voortaan zouden wetenschap en kunst zijn leven bepalen.

Hij sloeg een geheel andere richting in en ging Frans en Romaanse filologie studeren aan de Sorbonne, de École des Chartes en de École des Hautes Études in Parijs, bij Gaston Paris en Arsène Darmesteter. In het seizoen 1883-1884 volgde Van Hamel college bij Ferdinand de Saussure, die toen aan de École des Hautes Études Gotisch en Oudhoogduits doceerde. In die tijd had hij contact met de toen ook in Parijs wonende Conrad Busken Huet, wiens zoon Gédéon eveneens de colleges van De Saussure bijwoonde. Hij studeerde daarna in Berlijn Franse filologie.

In 1884 werd hij de eerste hoogleraar Frans aan de Universiteit Groningen. Hij aanvaardde deze functie met een rede over La chaire de français dans une université néerlandaise. Hij is de grondlegger van de Romaanse filologie in Nederland. Aan Het zoeken van de 'l'âme française' in de letterkunde en de taal van Frankrijk (1879) wijdde hij hij als rector magnificus zijn Groningse intreerede, waarin hij zich afvroeg wat de essentiële kenmerken zijn van de Franse geest zoals verbeeld in de Franse taal en literatuur. Dat was, naast onderzoek dat resulteerde in het uitgeven van oude literaire teksten, het belangrijkste doel van zijn onderwijs.

Sinds 1887 was Van Hamel redacteur van De Gids.

In 1907 nam hij zijn ontslag om zich in Parijs ongestoord aan de studie te kunnen wijden. Hij overleed in hetzelfde jaar.

Zijn publicaties muntten uit door een grote zorg voor de vorm. Door zijn inzicht en intuïtie kon hij getalenteerde dichters aanwijzen lang voor zij beroemd werden. Ondanks zijn algemeen geprezen artikelen onder meer in De Gids geldt 'Godsdienst zonder metafysica' als zijn mooiste geschrift. Hij bepleitte de oprichting van een universitair instituut voor moderne talen. Sinds 1889 was hij voorzitter van de examencommissie voor de Franse onderwijsakten. [Linssen]

Lit.: J.J. Salverda de Grave, 'Levensbericht van A.G. van Hamel', Levensberichten HMNL 1908, 1-66 (inclusief zijn bibliografie).

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.


Er is nog niet op dit artikel gereageerd.

Pageviews vandaag: 7.