Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 06-02-2021 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Antonius Deusing

Antonius Deusing (Meurs 1612- Groningen 1666) was een van de eerste hoogleraren in de geneeskunde te Groningen. Bovendien was hij tweemaal rector magnificus, medicus provincialis van Stad en Lande en lijfarts van de Friese stadhouder Willem Frederik.

Antonius Deusing begint zijn studie aan de academie in Leiden. Aanvankelijk beperkt hij zich tot de filosofie, maar weldra breidt hij zijn studie uit met wiskunde, geneeskunde en oosterse talen als Perzisch, Arabisch en Turks. Later genoot hij ook faam als sterrenkundige en was in vele takken van wetenschap thuis. Zo vervaardigde hij een Perzisch Latijns lexicon. Contact met Arabische bronnen bracht hem ertoe de medische wetenschap als hoofdvak te kiezen.

In 1637 wordt hij doctor in de medicijnen en na zich te hebben voorbereid door middel van het waarnemen van "ziekten bij levendige mensen" begint hij een medische praktijk in Meurs. Nog geen jaar later wordt Antonius Deusing bovendien geïnaugureerd als professor in de mathesis aan de Latijnse school te Meurs. In 1639 aanvaardt hij een dubbelordinariaat in de fysica en wiskunde aan de academie te Harderwijk. Hij wordt daar tevens stadsgeneesheer en in 1642 combineert hij de professoraten met een hoogleraarschap in de medicijnen.

Theologische ruzies deden hem in 1646 naar Groningen vertrekken. De in 1614 gestichte Groninger Academie heeft grote interesse in de geleerde en in 1646 wordt hij dan ook beroepen als hoogleraar in de geneeskunde. Zijn inaugurele rede op 12 januari 1647 draagt de typerende titel "De idee van de volmaakte arts", ofwel "Dat de beste arts tevens wijsgeer is".

Hij was nog maar net benoemd of Harderwijk wil hem terug. Zij zien hem graag zijn oude functies hervatten en wijzen hem zelfs het eerste rectoraat toe. Groningen weigert echter een eervol ontslag, omdat de hogeschool haar hoogleraar en de Stad en Ommelanden hun geneesheer niet kunnen missen. Ter compensatie wordt zijn salaris dusdanig verhoogd dat Harderwijk, dan financieel in een penibele situatie, geen partij meer is.

In Groningen was hij van 1646 tot 1666 een gerenommeerd hoogleraar in de medicijnen. Deusing wordt ook nog benoemd tot hoogleraar in de filosofie. Vanaf 1648 vervult hij het ambt van medicus provincialis van Stad en Lande en vanaf datzelfde jaar wordt hij tweemaal rector magnificus van de universiteit. Hij wordt ouderling in de kerkenraad van de hervormde gemeente en is sedert 1652 lijfarts van de Friese stadhouder Willem Frederik.

Men beweerde van hem dat hij van anatomie niets wist. Zeker is dat hij waarneming en proefneming in de geneeskunde afwees en, traditioneel ingesteld, meer waarde hechtte aan belezenheid en redeneren dan aan het experiment; medicijnen studeren betekende toen nog de klassieken en vooral Griekse auteurs lezen. Deusings medische geschriften betreffen in het algemeen de fysiologie en de pathologie. Hij schreef verhandelingen over de koorts en ook over de pest, die in zijn tijd woedde. Zijn geheel in de toenmalige traditie geschreven eerste traktaat over de koorts was geen verslag van eigen waarnemingen maar een overzicht van de bestaande opvattingen over een medisch probleem, waaraan hij echter wel therapie├źn voor iedere door hem onderscheiden koortssoort heeft toegevoegd.

In de overtuiging dat de medicus voor de pest niet mag vluchten blijft hij in 1666 in het door de pest besmette Groningen. Nog maar net beroepen in Leiden, overlijdt Antonius Deusing na een leven waarin vele hoge functies op academisch, maatschappelijk en medisch vlak werden vervuld.

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.

Pageviews vandaag: 3.