kunstbusgroningen

Lexicon Kunstbus Groningen

Dit artikel is 02-02-2022 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Anthony Adriaan van Iddekinge

Antony Adriaan van Iddekinge (Groningen 1711 - Groningen 1789) was raad en burgemeester van de stad Groningen, gedeputeerde ter Staten-Generaal, gecommitteerde in de Raad van State, bewindhebber van de West-Indische Compagnie (WIC) 1762-1789 en directeur van de Sociëteit van Suriname 1779-1789.

Oudste zoon van burgemeester Pieter Rembt van Iddekinge en Beerta Johanna Gerlacius.

Hij studeerde in Groningen 1728 en werd ontvanger van het Oldambt 1731-1733.

Hij stond vanaf 1734 in verbinding met het stadhouderlijk hof rond stadhouder Willem IV en bekleedde sindsdien diverse functies op alle niveau's in stad, gewest en Republiek. Hij was ambtman van het Goorecht 1734-1736, lid Provinciale Rekenkamer, gecommitteerde in de Generaliteitsrekenkamer 1739, gedeputeerde ter Staten-Generaal, drossaard van Valkenburg, raad ter admiraliteit in Friesland 1747 en gecommitteerde in de Raad van State.

Tussen 1745 en 1757 verbleef hij in 's-Gravenhage en huwde daar in 1749 Quirina Jacoba van Persijn, weduwe De Savornin. Uit dit huwelijk werden 3 zonen (o.a. jhr. mr. Tjaerd Anthony van Iddekinge) en 1 dochter geboren. Van hem en zijn vrouw bestaan 2 pastels uit 1792 door A.W. van Iddekinge (hun dochter Anna Willemina).

De zeer prinsgezinde Van Iddekinge is in 1757 naar zijn geboortestad teruggekeerd. Hij werd er raadsheer en burgemeester, curator van de Groninger Hogeschool 1758-1789, luitenant-houtvester 1759-1789.

In 1760 werd hij voor het eerst burgemeester van Groningen en ontwikkelde zich tot luitenant stadhouder' aldaar. In deze functie was hij de vertegenwoordiger van de prins in de provincie en daarmee verantwoordelijk voor alle ambtelijke benoemingen.

Van Iddekinge was een bekwaam bestuurder, doch steeds meer gehaat om zijn nepotisme. Hij werd scherp gehekeld in alle afleveringen van de Groninger Rarekiek (1775-1785).

Hij was scholarch der Latijnse scholen (1776, 1777). Voorts was hij raad ter admiraliteit te Amsterdam (1783, 1786), gedeputeerde te velde en lid van de raad van voogdij over prins Willem V.

In december 1781 hield hij een redevoering in de Staten-Generaal, waarin hij het stadhouderlijk bewind verdedigde.

In de patriottentijd kwam hij zwaar onder vuur te liggen en raakte op den duur zijn greep op het stadsbestuur kwijt. Tegelijkertijd werd hij getroffen door sterfgevallen in zijn eigen gezin en naaste familie. Van Iddekinge was een autoritair bestuurder met een overmaat aan 'familiezucht'.

Van Iddekinge was, samen met Petrus Camper betrokken bij de totstandkoming van het Groningse stadhuis en is medeverantwoordelijk voor het ontslag van de vrijzinnige hoogleraar Frederik Adolf van der Marck.

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.